10 lưu ý quan trọng sau khi tiêm vaccine Covid-19

10 lưu ý quan trọng sau khi tiêm vaccine Covid

Hiện nay nhiều người đã và đang chuẩn bị tiêm phòng dịch, vì vậy câu hỏi về lưu ý sau khi tiêm vaccine covid được nhiều người quan tâm.

BS Phạm Quang Thái, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, lưu ý người tiêm vaccine COVID-19 xong cần nghỉ ngơi hợp lý, không nằm suốt ngày, không nên vận động mạnh, ăn uống đầy đủ.

Bộ Y tế cũng đưa ra một số khuyến cáo sau khi tiêm vaccine Covid như: Không nên uống rượu bia và các chất kích thích ít nhất là trong 3 ngày đầu sau tiêm chủng; luôn có người hỗ trợ bên cạnh 24/24h.

5 lưu ý quan trọng sau khi tiêm vaccine Covid của Bộ Y tế

  1. Luôn có người hỗ trợ bên cạnh 24/24 giờ, ít nhất là trong 3 ngày đầu sau tiêm phòng COVID-19.
  2. Không nên uống rượu bia và các chất kích thích ít nhất là trong 3 ngày đầu sau tiêm chủng.
    • Theo các chuyên gia, rượu, bia có thể ức chế miễn dịch, gây mất nước, giảm khả năng chống nhiễm trùng, tăng nguy cơ biến chứng, gây khó khăn khi phân biệt phản ứng của rượu, bia và phản ứng của vaccine.
    • Không uống nhiều thực phẩm chứa caffein (trà, cà phê, nước tăng lực…) trước khi tiêm bởi caffein làm tăng tần số tim, tăng huyết áp và rối loạn nhịp tim khi sử dụng quá nhiều. Điều này có thể ảnh hưởng đến kết quả khám sàng lọc, chỉ định tiêm chủng.
  3. Bảo đảm dinh dưỡng đầy đủ
    • Sau tiêm, cơ thể có thể bị sốt, dễ gây mất nước. Nên uống từ từ, chia nhỏ lượng uống, có thể bổ sung nước hoa quả như nước chanh, nước cam để cung cấp thêm vitamin C, A.
    • Nên ăn đầy đủ và đa dạng thực phẩm, đủ các nhóm chất thịt, cá trứng sữa, các loại ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, trái cây tươi.
    • Nếu buồn nôn và chán ăn sau tiêm, nên dùng thức ăn mềm, dễ tiêu hóa như súp gà, cháo thịt bằm với đậu xanh… và chia nhỏ bữa ăn.
  4. Nếu thấy sưng, đỏ, đau, nổi cục nhỏ tại vị trí tiêm: Tiếp tục theo dõi, nếu sưng to nhanh thì đi khám ngay, không bôi, chườm, đắp bất cứ thứ gì vào chỗ sưng đau.
  5. Thường xuyên đo thân nhiệt, nếu có:
    • Sốt dưới 38,5 độ C: Cởi bớt, nới lỏng quần áo, chườm/lau bằng khăn ấm tại trán, hố nách, bẹn, uống đủ nước. Không để nhiễm lạnh. Đo lại nhiệt độ sau 30 phút.
    • Sốt từ 38,5 độ C trở lên: Sử dụng thuốc hạ sốt theo chỉ dẫn của nhân viên y tế. Nếu không cắt được sốt hoặc sốt lại trong vòng 2 tiếng cần thông báo ngay cho nhân viên y tế và đến cơ sở y tế gần nhất.
Những lưu ý sau khi tiêm vaccine phòng Covid-19
Những lưu ý sau khi tiêm vaccine phòng Covid-19

5 lưu ý khác sau khi tiêm vaccine Covid

  1. Nên ở lại điểm tiêm chủng 30 phút sau khi tiêm để cán bộ y tế theo dõi, phát hiện sớm và xử trí kịp thời nếu có các phản ứng xảy ra sau tiêm chủng. Khi về nhà, nên chủ động theo dõi sức khỏe trong vòng 3 tuần kể từ thời điểm tiêm vắc xin.
  2. Một số dấu hiệu thông thường sau tiêm vắc xin phòng Covid-19 mà bạn có thể gặp như như: đau tại chỗ tiêm, sốt, mệt mỏi, đau đầu, ớn lạnh, đau cơ, đau khớp, ngứa, sưng, đỏ, bồn chồn… Đây là các phản ứng thông thường sau khi tiêm vắc xin Covid-19, cho thấy cơ thể bạn đang tạo ra miễn dịch phòng bệnh.
  3. Một số phản ứng sau tiêm nghiêm trọng rất hiếm có thể xuất hiện một vài giờ hoặc một vài ngày sau tiêm phòng vắc xin Covid-19 như: tê môi/ lưỡi; phát ban; ngứa, tắc nghẽn, căng cứng ở họng; thở dốc, khó thở,…
  4. Nếu có các dấu hiệu nghiêm trọng hoặc bất thường sau khi tiêm vắc xin, bạn nên đến ngay các cơ sở y tế để được các bác sĩ theo dõi và xử lý kịp thời.

Trước khi tiêm vaccine Covid, bạn cần lưu ý chuẩn bị 5 điều sau

  1. Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ cần thiết như: chứng minh nhân dân/căn cước công dân hoặc thẻ bảo hiểm y tế, phiếu tiêm các vắc xin khác, sổ khám bệnh, đơn thuốc,… sử dụng trong thời gian gần đây.
  2. Trong ngày đến tiêm chủng, khai báo y tế trước khi đến trung tâm, chuẩn bị khẩu trang, tuân thủ thông điệp 5K, ăn uống đầy đủ.
  3. Tải ứng dụng Sổ sức khỏe điện tử trên điện thoại thông minh và khai báo thông tin cần thiết.
  4. Chủ động thông báo cho cán bộ y tế những thông tin liên quan đến sức khỏe cá nhân như:
    • Tình trạng sức khỏe hiện tại;
    • Các bệnh mạn tính (bệnh nền) đang được điều trị;
    • Các thuốc và liệu trình điều trị được sử dụng gần đây.
    • Tiền sử dị ứng hoặc phản vệ của bản thân với bất kỳ tác nhân nào.
    • Nếu lần tiêm thứ 2, bạn nên thông báo cho cán bộ y tế các phản ứng sau lần tiêm vắc xin trước.
    • Tình trạng nhiễm vi rút hoặc mắc Covid-19 (nếu có)
    • Các loại vắc xin được tiêm hoặc uống trong vòng 14 ngày qua.
    • Tình trạng mang thai hoặc nuôi con bú (nếu đối tượng là nữ và trong độ tuổi sinh đẻ)?
  5. Nên chủ động tìm hiểu và đưa ra câu hỏi với cán bộ y tế:
    • Thông tin liên quan đến vắc xin phòng Covid-19 sắp được tiêm và lịch tiêm mũi tiếp theo;
    • Các phản ứng sau tiêm có thể xuất hiện và cách xử trí;
    • Cơ sở y tế và số điện thoại liên hệ trong trường hợp cần thiết.

4 điều không nên thực hiện trước khi tiêm vaccine Covid-19

  • Không để bụng đói trước khi tiêm: Nhịn đói trước tiêm có thể gây chóng mặt, ngất xỉu, đặc biệt nếu bạn là người sợ kim tiêm.
  • Không uống rượu, bia trước và sau tiêm: Rượu, bia có thể ức chế miễn dịch, gây mất nước, giảm khả năng chống nhiễm trùng, tăng nguy cơ biến chứng, gây khó khăn khi phân biệt phản ứng của rượu, bia và phản ứng của vắc xin.
  • Không uống nhiều thực phẩm chứa caffein (trà, cà phê, nước tăng lực…) trước khi tiêm: Caffein làm tăng tần số tim, tăng huyết áp và rối loạn nhịp tim khi sử dụng quá nhiều. Điều này có thể ảnh hưởng đến kết quả khám sàng lọc, chỉ định tiêm chủng.
  • Không ăn nhiều chất béo bão hòa: Thức ăn nhanh, đồ chiên, nướng, chứa nhiều chất béo bão hòa làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể, gây hại sức khỏe.

5 nhóm thực phẩm nên ăn trước và sau khi tiêm vaccine Covid-19

5 nhóm thực phẩm nên có trong thực đơn trước và sau khi tiêm vaccine phòng Covid-19, gồm:

  1. Rau có lá màu xanh đậm: những loại rau có màu xanh đậm chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cao, giúp kháng viêm hiệu quả. Một số loại rau được khuyến nghị nên dùng như: bông cải xanh, cải bó xôi, cải xoăn, rau bina, rau ngót, rau muống…
  2. Canh hầm hoặc súp: đường ruột đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể, trong đó đã bao gồm duy trì phản ứng miễn dịch của cơ thể. Vì vậy, một trong những lưu ý quan trọng giúp cơ thể khỏe mạnh là nuôi dưỡng đường ruột khỏe mạnh. Canh hoặc súp được phối hợp từ các loại rau củ giàu chất xơ và các gia vị kháng viêm là nhóm thực phẩm đặc biệt có lợi cho đường ruột.
  3. Hành, tỏi: Hành tỏi là nhóm thực phẩm có công dụng tăng cường khả năng miễn dịch cho cơ thể, cung cấp nhiều lợi khuẩn probiotic tốt cho đường ruột, tăng khả năng miễn dịch. (1)
  4. Nghệ: Nghệ là gia vị chứa rất nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe gồm: các curcuminoid, tinh dầu nghệ, protein, các chất vô cơ, hợp chất vi lượng, chất xơ và tinh bột nghệ, nghệ có tính kháng viêm mạnh mẽ, giúp bảo vệ não bộ khỏi tình trạng căng thẳng tinh thần. (2)
  5. Việt quất: Việt quất là loại thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, cùng với các vitamin như C, B2, B6, E và K, chất xơ… giúp tăng cường nồng độ serotonin, chất dẫn truyền thần kinh, liên quan nhiều quá trình sinh học của cơ thể.

Các tác dụng phụ có thể sau khi tiêm vaccine COVID-19

Việc theo dõi tiêm chủng đã cho thấy các tác dụng phụ thường xảy ra trong vòng 6 tuần sau khi tiêm một liều vaccine. Tác dụng phụ sau mũi tiêm thứ hai có thể nhiều hơn tác dụng phụ gặp phải sau mũi thứ nhất.

Dưới đây là các tác dụng phụ phổ biến:

Trên cánh tay nơi được tiêm:

WhatExpectafterVaccinationAnimation_pain
  • Đau
  • Mẩn đỏ
  • Sưng tấy

Trên các phần còn lại của cơ thể:

WhatExpectafterVaccinationAnimation_fever
  • Mệt mỏi
  • Đau đầu
  • Đau cơ
  • Ớn lạnh
  • Sốt
  • Buồn nôn

CDC không khuyến nghị dùng thuốc này trước khi tiêm chủng vì mục đích ngăn chặn tác dụng phụ.

Để giảm đau và cảm giác khó chịu ở vị trí tiêm

  • Áp khăn sạch, mát và ẩm lên khu vực đó.
  • Sử dụng hoặc tập thể dục cho cánh tay.

Để giảm cảm giác khó chịu do sốt

  • Uống thật nhiều nước.
  • Mặc trang phục nhẹ nhàng.

2 Comments

Leave a Comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s