Trung Quốc Biển Đông: Yêu cầu tàu Việt Nam khai báo từ ngày 1/9?

Tình hình Biển Đông - Trung Quốc - Việt Nam

Cập nhật tình hình Biển Đông và các động thái của Trung Quốc cũng như phản ứng của Việt Nam và các bên liên quan.

Headlines 180 tổng hợp các thông tin liên quan về Biển Đông:

Ngày 1/9: Trung Quốc yêu cầu tàu nước ngoài khai báo khi vào Biển Đông

Trung Quốc đòi hỏi các tàu nước ngoài phải khai báo tên tàu, tín hiệu gọi tàu, hàng hóa độc hại và nguy hiểm trên tàu khi ở trong vùng gọi là ‘lãnh hải’ của Trung Quốc ở Biển Đông.

Tờ SCMP, ngày 30/8, dẫn thông báo trên của Cơ quan An toàn Hàng hải Trung Quốc, phổ biến vào ngày 27/8 và có hiệu lực bắt đầu từ ngày 1/9/2021.

Yêu cầu mới này của Bắc Kinh được cho biết dựa theo Luật An toàn Giao thông Hàng hải Sửa đổi của Trung Quốc, được thông qua hồi tháng 4/2021.

Theo đó, các tàu nước ngoài đi vào vùng “lãnh hải” của Trung Quốc ở khu vực Biển Đông phải khai báo thông tin cho Cơ quan An toàn Hàng hải Trung Quốc.

Trong trường hợp tàu nước ngoài không khai báo theo yêu cầu thì cơ quan này sẽ ra lệnh bắt buộc tàu nước ngoài phải rời đi ngay lập tức và dùng các biện pháp như trục xuất bắt buộc, theo luật định hiện hành của Trung Quốc.

Quy định mới về yêu cầu tàu nước ngoài khai báo khi đi vào vùng “lãnh hải” của Trung Quốc, ở Biển Đông. Áp dụng đối với tất cả tàu dân sự được sử dụng cho mục đích quân sự.

“Lãnh hải” của Trung Quốc trên Biển Đông là thế nào?

Theo điều 2 Luật Biển và vùng tiếp giáp của Trung Quốc ngày 25/02/1992, “vùng lãnh hải” là vùng nước tiếp giáp với lãnh thổ Trung Quốc. Lãnh thổ đó được cho là bao gồm cả Đài Loan và các nhóm đảo khác như Điếu Ngư, Bành Hồ, Đông Sa, Tây Sa (tức Hoàng Sa của Việt Nam), Nam Sa (tức Trường Sa). Có nghĩa là nằm trong “đường lưỡi bò” mà Bắc Kinh tự vẽ, bao phủ gần như toàn bộ Biển Đông.

Trong khi theo quy định quốc tế, vùng lãnh hải là vùng biển rộng 12 hải lý tiếp giáp với đường cơ sở của các quốc gia ven biển, và không áp dụng đối với các đảo của các quốc gia không phải quần đảo. Và Trung Quốc không phải là quốc gia quần đảo.

Một điểm nhập nhằng khác là chiến hạm các nước nhất là của Mỹ có thể bị diễn giải là “tàu gây nguy hiểm cho an toàn hàng hải Trung Quốc”.

Hiện chưa biết Trung Quốc tìm cách áp đặt quy định mới như thế nào, và cộng đồng quốc tế phản ứng ra sao. Nhưng nếu không bảo đảm quyền đi qua vô hại vốn được Hoa Kỳ rất coi trọng, Bắc Kinh có thể gây thêm căng thẳng tại Biển Đông.

Hồi năm 2016, Tòa Trọng tài Quốc tế-PCA ra phán quyết bác bỏ chủ quyền “đường chín khúc” của Trung Quốc tự vẽ ra chiếm đến 90% diện tích Biển Đông. Philippines vào năm 2013 đệ đơn kiện Trung Quốc về vấn đề tranh chấp bãi cạn Scarborough giữa Manila và Bắc Kinh.

Việt Nam phản ứng chậm

Hiện chưa thấy Việt Nam lên tiếng chính thức về luật này của Trung Quốc.

Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế (ISCS) Nguyễn Thành Trung cho hay điều này khiến ông thấy ‘ngạc nhiên’.

“Tôi đang đợi một công bố chính thức, cụ thể của Bộ Ngoại giao Việt Nam. Việc này gióng với sự kiện Đá Ba Đầu vừa rồi, Việt Nam cũng lên tiếng phản đối chậm. Có lẽ Việt Nam hơi cẩn thận quá,” ông Trung nói với BBC.

Việc Trung Quốc áp dụng luật này ngay sau khi Phó Tổng thống Hoa Kỳ Kamala Harris tới châu Á, trong đó có Việt Nam, theo TS Trung, có thể không phải là ý định của Trung Quốc. Ông nói:

“Ông Tập Cận Bình ký luật này vào tháng Tư, tới nay mới áp dụng chính thức. Tôi cho rằng có chuyến thăm của bà Harris hay không thì họ vẫn đưa ra luật này.

“Tình hình Biển Đông căng thẳng theo chiều tịnh tiến. Trung Quốc làm từ từ, nhưng thay đổi nhỏ này cho thấy Trung Quốc sẽ không từ bỏ kế hoạch lớn hơn của họ là độc chiếm Biển Đông, bất chấp các quốc gia khác.”

Cũng theo TS Nguyễn Thành Trung, Trung Quốc chính thức áp dụng luật này đẩy Việt Nam vào tình thế tiễn thoái lưỡng nan.

Nếu Việt Nam không thực hiện báo cáo có tàu thuyền đi qua các đảo mà Trung Quốc chiếm đóng trái phép ở Hoàng Sa, Trường Sa, có khả năng sẽ vấp phải ‘hình phạt’ từ phía Trung Quốc. Nếu báo cáo, có nghĩa Việt Nam thừa nhận tính hợp pháp của các đảo này.

Xem thêm tại đây

Đường lưỡi bò (Đường chín đoạn) là gì?

“Đường lưỡi bò”, theo cách gọi của Trung Quốc là “cửu đoạn tuyến” (đường chín đoạn), là đường ranh giới ở khu vực biển Đông có hình dạng giống lưỡi bò, xuất hiện trong bản đồ địa lý mà Trung Quốc đơn phương đăng tải vào năm 2009.

Đường lưỡi bò hay là đường chín đoạn theo công bố của Trung Quốc
Đường lưỡi bò hay là đường chín đoạn theo công bố của Trung Quốc

Theo như trên bản đồ, đường này xuất phát từ Vịnh Bắc Bộ của Việt Nam kéo dài xuống phía Nam, đi qua vùng biển hai quốc gia Malaysia và philippin, kết thúc ở phía Đông Nam của Đài Loan. Như vậy, nếu ranh giới được mô tả như đường lưỡi bò, hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa hoàn toàn thuộc về lãnh thổ Trung Quốc, điều này trái với tất cả tài liệu sử sách ghi lại từ trước đến nay.

Việc Trung Quốc đăng tải hình ảnh bản đồ có chứa “đường lưỡi bò” đã phải gánh chịu không ít phản đối và chỉ trích của dư luận quốc tế. Vì theo bản đồ, các nước Việt Nam, Philippin, Malaysia, Brunei và Indonesia chỉ có 25% diện tích biển Đông trong khi đó Trung Quốc chiếm tới 75% còn lại.

Trung Quốc gia tăng “chiến thuật vùng xám” ở Biển Đông

Hồi đầu năm nay, khi Trung Quốc thông qua Luật Hải cảnh, đồng thời sử dụng nhiều tàu cá bao vây Đá Ba Đầu, các nhà nghiên cứu đã nhận định đây là chỉ dấu cho việc Trung Quốc sẽ tiếp tục gia tăng áp dụng “chiến thuật vùng xám” tại Biển Đông trong thời gian tới.

Từ 2009 trở lại đây, Trung Quốc đã ngày càng gia tăng các hành động hung hăng trên biển Đông. Mục tiêu lớn nhất của Trung Quốc vẫn là độc chiếm biển Đông. Tuy nhiên, để tránh sự công kích từ Mỹ và cộng đồng quốc tế, Trung Quốc đã sử dụng “chiến thuật vùng xám” để vẫn đạt được mục đích mà không bị coi là “xâm chiếm bằng vũ lực.”

Đặc biệt, Mỹ và các nước Đông Nam Á có tranh chấp với Trung Quốc tại Biển Đông đang gặp khó khăn trong việc đối phó với chiến thuật “vùng xám” của Bắc Kinh.

Các vấn đề chính trị, pháp lý và ngoại giao đã hạn chế khả năng đối phó của Hải quân và các tàu tuần duyên Mỹ đối với các chiến thuật này của Trung Quốc. Các nước Đông Nam Á có tranh chấp chủ quyền hầu như không có đủ lực lượng hàng hải để chống lại các chiến thuật này. Các tổ chức khu vực như ASEAN gần như chắc chắn sẽ không bao giờ đối phó được với việc Trung Quốc sử dụng đội tàu đánh cá vũ trang tại Biển Đông vì một số thành viên ASEAN “thân” với Bắc Kinh.

Xem thêm tại đây

Xem thêm:

Leave a Comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s